KPI คืออะไร? วิธีตั้ง KPI ให้ได้ผลจริงในองค์กร

KPI คืออะไร?

KPI (Key Performance Indicators) หรือ ตัวชี้วัดผลงานหลัก คือเครื่องมือที่ใช้วัดผลการดำเนินงานขององค์กร แผนก หรือบุคคล เพื่อประเมินว่าบรรลุเป้าหมายที่กำหนดไว้หรือไม่

ทำไมต้องมี KPI?

• วัดผลได้ - เปลี่ยนเป้าหมายนามธรรมเป็นตัวเลขที่จับต้องได้

• ตัดสินใจได้ดีขึ้น - ใช้ข้อมูลจริงแทนความรู้สึก

• จูงใจพนักงาน - เห็นเป้าหมายที่ชัดเจน

• ติดตามความคืบหน้า - รู้ว่าอยู่ตรงไหนของเป้าหมาย

• เชื่อมโยงกลยุทธ์ - ทุกคนเข้าใจว่าต้องทำอะไรเพื่อบรรลุเป้าหมายองค์กร

หลักการ SMART ในการตั้ง KPI

KPI ที่ดีต้องเป็น SMART:

• S - Specific (เฉพาะเจาะจง) - ชัดเจนว่าวัดอะไร

• M - Measurable (วัดได้) - มีตัวเลขหรือข้อมูลที่วัดได้

• A - Achievable (ทำได้จริง) - ท้าทายแต่ไม่เป็นไปไม่ได้

• R - Relevant (เกี่ยวข้อง) - สอดคล้องกับเป้าหมายองค์กร

• T - Time-bound (มีกำหนดเวลา) - ระบุระยะเวลาชัดเจน

ตัวอย่าง KPI ในระบบ ISO

KPI สำหรับ ISO 9001 (คุณภาพ)

| KPI | เป้าหมาย | วิธีวัด |

|-----|---------|--------|

| อัตราของเสีย (Defect Rate) | < 1% | จำนวนชิ้นงานเสีย / จำนวนผลิตทั้งหมด x 100 |

| ความพึงพอใจลูกค้า | > 85% | แบบสอบถามความพึงพอใจ |

| การส่งมอบตรงเวลา (OTD) | > 95% | จำนวนออเดอร์ส่งตรงเวลา / ทั้งหมด x 100 |

| ข้อร้องเรียนลูกค้า | < 5 ครั้ง/เดือน | จำนวนข้อร้องเรียน |

| ปิด CAR ตรงเวลา | 100% | จำนวน CAR ที่ปิดตรงเวลา / ทั้งหมด |

KPI สำหรับ ISO 14001 (สิ่งแวดล้อม)

| KPI | เป้าหมาย | วิธีวัด |

|-----|---------|--------|

| การใช้พลังงาน | ลด 5%/ปี | กิโลวัตต์ชั่วโมง/หน่วยผลิต |

| ปริมาณของเสีย | ลด 10%/ปี | กิโลกรัม/เดือน |

| การใช้น้ำ | ลด 3%/ปี | ลูกบาศก์เมตร/เดือน |

| อัตราการรีไซเคิล | > 80% | ปริมาณรีไซเคิล / ของเสียทั้งหมด |

KPI สำหรับ ISO 45001 (ความปลอดภัย)

| KPI | เป้าหมาย | วิธีวัด |

|-----|---------|--------|

| อุบัติเหตุถึงขั้นหยุดงาน | 0 ครั้ง | จำนวนอุบัติเหตุ Lost Time |

| Near Miss Report | > 10 ครั้ง/เดือน | จำนวน Near Miss ที่รายงาน |

| ชั่วโมงอบรมความปลอดภัย | > 4 ชม./คน/ปี | ชั่วโมงอบรมรวม / จำนวนพนักงาน |

| การตรวจ Safety Walk | > 95% | ตรวจจริง / แผน x 100 |

การ Cascade KPI

ระดับองค์กร → ระดับแผนก → ระดับบุคคล

``

เป้าหมายองค์กร: ลดของเสีย 20%

├── ฝ่ายผลิต: ลดของเสียในกระบวนการ 15%

│ ├── หัวหน้าไลน์: ลดของเสียในไลน์ A 10%

│ └── ช่างเทคนิค: บำรุงรักษาเครื่องจักรตามแผน 100%

├── ฝ่าย QC: ตรวจจับของเสียก่อนส่งลูกค้า 100%

└── ฝ่ายจัดซื้อ: คุณภาพวัตถุดิบผ่าน Spec 98%

``

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

1. ตั้ง KPI มากเกินไป - ควรมี 5-7 ตัวต่อตำแหน่ง

2. ตั้งเป้าต่ำเกินไป - ไม่ท้าทาย ไม่กระตุ้นการพัฒนา

3. ตั้งเป้าสูงเกินจริง - ทำให้ท้อแท้ สูญเสียขวัญกำลังใจ

4. ไม่ติดตามผลสม่ำเสมอ - ดูแค่ตอนสิ้นปี

5. ไม่เชื่อมโยงกับกลยุทธ์ - KPI ลอยตัว ไม่ส่งผลต่อเป้าหมายองค์กร

6. ใช้ KPI เป็นเครื่องมือลงโทษ - แทนที่จะเป็นเครื่องมือพัฒนา

สรุป

KPI เป็นเครื่องมือที่ทรงพลังในการบริหารผลงาน แต่ต้องตั้งอย่างถูกต้อง วัดอย่างสม่ำเสมอ และใช้ผลเพื่อการปรับปรุง ไม่ใช่แค่การจับผิด

> QAQUALITY มีหลักสูตร KPI & Target Setting ที่ช่วยให้คุณตั้ง KPI ได้ถูกต้องและนำไปใช้ได้จริง ดูคอร์ส